MKIDN czeka na uzasadnienie wyroku ws. Fundacji Malta

03-04-2019

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego do czasu zapoznania się z uzasadnieniem nie komentuje wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie pozwu Fundacji Malta. MKIDN stoi na stanowisku, że wniosek o dotację na rok 2017 był sprzeczny z założeniami Festiwalu. W związku z tym anulowano dotację dla tego wydarzenia.

Zgodnie z zapisami umowy z dnia 7 czerwca 2016 r., Fundacji Malta przyznano łącznie 900 000 zł na realizację Festiwalu w latach 2016-2018, po 300 000 zł na każdą edycję. Szczegółowe ustalenia finansowe, prawa i obowiązki stron precyzować miały odrębne umowy dotyczące każdej edycji festiwalu, sporządzone na podstawie wniosków o dofinansowanie złożonych odpowiednio w latach 2017 i 2018 r., zawierających koszty, źródła finansowania oraz harmonogram wydarzeń.

W głównym wniosku Fundacji Malta zapewniano, że jest to „inkluzywne wydarzenie społeczno-artystyczne, włączające odbiorcę w dialog i działanie, otwierające go na doświadczenie sztuki”. Tymczasem dokonania i wypowiedzi Olivera Frljića stały w jaskrawej sprzeczności z takim założeniem. Reżyser publicznie deklarował, iż: „sztuka powinna zawsze przekraczać normy społeczne” oraz: „interesuje mnie bunt tej wspólnoty” (wywiad dla „Gazety Wyborczej” z 24.02.2017 r.), zaś swoimi działaniami wywoływał głębokie konflikty i falę protestów społecznych – począwszy od niedoszłej premiery „Nie-Boskiej komedii” w Starym Teatrze (jeszcze w roku 2013), poprzez „Naszą przemoc, waszą przemoc” na Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy we wrześniu 2016 r., aż po „Klątwę” w warszawskim Teatrze Powszechnym w 2017 r. Frljić swoimi działaniami więc nie tylko nie „otwiera odbiorcy na doświadczenie sztuki”, ale przeciwnie: zraża dużą część społeczeństwa do instytucji teatru. Tym samym udział Olivera FrIjića w Festiwalu Malta zrodził obawy o przebieg tego wydarzenia zgodny z założeniem przedstawionym we wniosku.

W kontekście przytoczonych powyżej faktów, w ocenie ministra, wydarzenie, na którego realny kształt miał mieć wpływ Oliver Frljić, zagrażać mogło również podstawowym zasadom współżycia społecznego, których obrona w wymiarze kulturowym jest m.in. powinnością ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Zdaniem ministra, spektakl teatralny może i powinien stawiać trudne pytania, prowokować do refleksji i dialogu, jednak w żadnym wypadku nie powinien funkcjonować jako detonator społecznego konfliktu, jak „dzieła” Frljića. W związku z tym, odwołując się do zobowiązań sformułowanych we wniosku Fundacji Malta, minister uznał, iż Festiwal pod kuratelą Oliviera Frljića nie gwarantuje „włączenia odbiorcy w dialog” i „otwarcia go na doświadczenie sztuki”, a może konfliktować znaczną część publiczności z teatrem i zniechęcić do udziału w tym wydarzeniu.

Tym samym,  w ocenie ministra, wnioskodawca naruszył warunki umowy zawartej z MKiDN w oparciu o rzeczony wniosek. Z powyższych względów minister odmówił finansowania przez MKiDN edycji „Malta Festiwal Poznań 2017”. Fundacja Malta została o tym fakcie poinformowana pismem z dnia 8 czerwca 2017 roku. Jednocześnie MKIDN zadeklarowało gotowość do podjęcia rozmów mogących służyć dokonaniu zmian harmonogramowych w finansowaniu imprezy i przyznania wskazanych środków w latach przyszłych, pod warunkiem przestrzegania umowy, w szczególności pod względem braku zagrożeń dla norm społecznych, kulturowych i obyczajowych.

Należy podkreślić, iż wobec braku wątpliwości do programu kolejnej edycji Festiwalu, minister udzielił Fundacji dotacji na ten cel w roku 2018.



powrót